Z Wikipedii

Artykulacja – jeden z elementów dzieła muzycznego określający sposób wydobycia i kształtowania dźwięku. W skład artykulacji wchodzi także frazowanie. Artykulacja nadaje utworowi muzycznemu odpowiedni wyraz i dopełnia go pod względem technicznym.

Istnieje szereg określeń artykulacyjnych, niektóre z nich mają charakter uniwersalny, inne są charakterystyczne dla danego instrumentu.

Spis treści 1 Znaki artykulacyjne 2 Uniwersalne 2.1 Pozostałe 2.2 Inne określenia ekspresyjno-interpretacyjne 2.3 Określenia artykulacyjne w grze na gitarze 2.4 Perkusja 3 Bibliografia

[edytuj] Znaki artykulacyjne

[edytuj] Uniwersalne

	staccato - skracanie dźwięków, mniej więcej o połowę ich wartości, poprzez ostre ich wydobywanie i oddzielanie od siebie. Wiąże się to z inną techniką gry. Na przykład na fortepianie klawisz jest uderzany palcem przy jednoczesnym, raptownym podniesieniu nadgarstka.
	spiccato - podobne do staccato, lecz jeszcze krótsze i ostrzejsze.
	portato - z oderwaniem ręki od instrumentu i jej bezwładnym opuszczeniem. Sposób ten wykorzystywany przy nauce ustawienia aparatu (ręki) na klawiaturze
	legato - dźwięki grane są płynnie, w sposób maksymalnie łączny między sobą

[edytuj] Pozostałe

• arco - dla instrumentów smyczkowych oznacza wykonanie przez pocieranie strun smyczkiem
• pizzicato - dla instrumentów smyczkowych wydobycie dźwięku przez szarpnięcie struny palcem
• con legno - dla instrumentów smyczkowych wydobycie dźwięku przez uderzenie struny drzewcem smyczka.
• flażolet - dla instrumentów smyczkowych, gitary i harfy: lekkie dotknięcie struny w odpowiednim miejscu, a dla aerofonów: odpowiednie przedęcie; zmienia się wówczas wysokość i barwa dźwięku
• con sordino - z tłumikiem; dla instrumentów smyczkowych oznacza założenie tłumika na podstawek, dla aerofonów - włożenie go do czary głosowej; dla fortepianu i pianina - użycie (jeśli to możliwe) środkowego pedału
• senza sordino - bez tłumika
• glissando (skrót gliss.) - prześlizgując się
• marcato - podkreślając
• arpeggio - akord łamany (nie po kolei)
• tremolo - wibrująco (szybkie powtarzanie jednego dźwięku)
• tremolando - wibrująco (szybkie powtarzanie dwóch dźwięków)
• détaché - dla instrumentów smyczkowych oznacza pocieranie strun smyczkiem na przemian wraz z każdą nutą
• martelé
• sautillé
• gettato
• ricochet
• alzando
• flautando
• frullato
• sul tasto
• sul ponticello

[edytuj] Inne określenia ekspresyjno-interpretacyjne

• agitato - niespokojnie, burzliwie
• animato - z ożywieniem
• apassionato - gwałtownie
• cantabile - śpiewnie
• con amore - z uczuciem
• con brio - z życiem
• con dolore - z boleścią
• con grazia - z wdziękiem
• dolce - słodko
• espressivo - wyraziście
• feroce - dziko
• giocoso - wesoło
• leggiero - lekko
• martellato - jak gdyby uderzając młotem
• mezza voce - półgłosem
• mormorando - z zamkniętymi ustami (w śpiewie)
• perdendo - zanikając
• pesante - ciężko
• risoluto - śmiało
• scherzando - żartobliwie
• smorzando - tłumiąc, zamierając
• sostenuto - powściągliwie
• sotto voce - półgłosem
• tranquillo - spokojnie
• triste - smutno

[edytuj] Określenia artykulacyjne w grze na gitarze

• tirando - po szarpnięciu struny palec pozostaje w powietrzu
• apoyando - po szarpnięciu palec opiera się o sąsiednią strunę

[edytuj] Perkusja

W grze na werblu (i ogólnej grze na zestawie perkusyjnym) stosuje się podział ze względu na:

• Wysokość trzymania pałek czyli free stroke:
  • Full stroke (od forte do forte fortissimo) - Uderzenie z pałki trzymanej prostopadle do podłoża
  • Medium stroke (mezzo) - Forma pośrednia pomiędzy full i low stroke
  • Low stroke (od piano pianissimo do piano) - bardzo niskie trzymanie pałek, ok. 2 cm nad membraną

• Technikę trzymania pałek:
  • Tradycyjna - Trzymanie pałki kciukiem tak, aby pałka przechodziła pomiędzy palcem środkowym a serdecznym
  • Amerykańska (standardowa) - pośrednia pomiędzy niemiecką a francuską, luźna i wygodna, użyteczna w graniu na całym zestawie
  • Francuska - Trzymanie pałeczki w standardowy sposób (pomiędzy kciukiem a resztą dłoni), z tym że kciuk znajduje się nad resztą dłoni poprzez obrócenie całej dłoni
  • Niemiecka - Najbardziej płaska technika, wierzch dłoni jest równolegle usytuowany do membrany. Bardzo głośna, przy użyciu tej samej siły, co w chwycie francuskim, uzyskuje się o wiele głośniejszy dźwięk

• Technikę uderzenia
  • W tej dziedzinie występuje pewna dowolność, wszystko zależy od fantazji muzyka, np. Rim shot - polega na jednoczesnym uderzeniu w obudowę bębna jak i w membranę, co daje specyficzny i głośny dźwięk.

[edytuj] Bibliografia

• Franciszek Wesołowski: Zasady muzyki. Kraków: PWM, 2008, ss. 148-152. ISBN 978-83-224-0461-4. 

p • d • e Artykulacja i techniki gry na instrumentach Artykulacja i ozdobniki acciaccatura • arpeggio • glissando • legato • mordent • obiegnik • ornamenty • tremolo • tryl Strunowych bend • flażolet • hammering • pick slide • piórkowanie • slapping • staccato • sweeping • tapping • vibrato Dętych frullato • podwójne staccato • potrójne staccato

spa wez pigulke reklama internetowa Alergia kompresor Ogłoszenia rolnicze rejestr krajowy fizjologia traczyk Pierścionek zaręczynowy nike projektowanie wnętrz