Dynamika (muzyka)
Dynamika (gr. dynamikós oznaczające: posiadający siłę) jeden z elementów dzieła muzycznego, określający siłę dźwięku.
Większość instrumentów muzycznych cechuje się możliwościami wydobycia dźwięków o zróżnicowanej głośności.
Wyróżnia się dwa zasadnicze odcienie dynamiczne:
- f (forte) – głośno
- p (piano) – cicho
Oba odcienie występują w kilku stopniach natężenia:
| Nazwa włoska | Znaczenie |
|---|---|
| fff (forte fortissimo) | możliwie najgłośniej |
| ff (fortissimo) | bardzo głośno |
| f (forte) | głośno |
| mf (mezzo forte) | dość głośno |
| mp (mezzo piano) | dość cicho |
| p (piano) | cicho |
| pp (pianissimo) | bardzo cicho |
| ppp (piano pianissimo) | możliwie najciszej |
Pomiędzy mf i mp występuje tylko niewielka różnica głośności.
Dobór natężenia dźwięku w dużej mierze zależy od interpretacji i od umiejętności technicznych. Na przykład kontrastowanie pomiędzy pp i ppp wymaga dobrego opanowania instrumentu i jest niezwykle trudne dla początkujących instrumentalistów. Podobnie wydobycie fff wymaga często użycia znacznej siły, ale przy zachowaniu nadal mieszczącej się w granicach percepcji muzycznej barwy dźwięku.
Cały utwór może być skomponowany w tym samym odcieniu dynamicznym lub dynamika może być zmienna w czasie. Zmiany dynamiczne mogą być raptowne lub następować stopniowo. Stopniowy wzrost dynamiki dźwięku zaznaczany jest graficznie lub słownie: crescendo, jego przeciwieństwo, stopniowy spadek dynamiki to diminuendo (lub: decrescendo). Nagłe zmiany dynamiczne, często ograniczające się do jednej nuty, zaznaczane są akcentem, wyrażanym graficznie lub słownie, np. sf (sforzato, wym.: sforcato).
Istnieje ponadto wiele określeń, odnoszących się do bliższego wyrażania siły, sposobu wykonania lub charakteru utworu:
| Nazwa włoska | Znaczenie |
|---|---|
| ad libitum | dowolnie |
| affetuoso | serdecznie, z uczuciem |
| agitato | burzliwie |
| alla | w stylu |
| amoroso | miłośnie, z uczuciem |
| animato | z ożywieniem |
| arioso | śpiewnie |
| brillante | błyskotliwie |
| cantabile | śpiewnie |
| con amore | z uczuciem |
| con anima | z życiem |
| con brio | żywo, wesoło |
| con dolore | z bólem |
| con forza | z siłą |
| con fuoco | ogniście, z temperamentem |
| con grazia | z wdziękiem |
| con moto | ruchliwie |
| con tutta ta forza | z całą siłą |
| deciso | zdecydowanie |
| dolce | słodko |
| espressivo | wyraziście |
| funebre | pogrzebowo |
| giocoso | żartobliwie |
| maestoso | majestatycznie |
| marcato | wyraźnie zaznaczając |
| mesto | smutnie |
| mezza voce | półgłosem |
| mormorando | mrucząc |
| non troppo | nie zanadto |
| obbligato | obowiązkowo |
| ostinato | uporczywie |
| parlando | mówiąc |
| risoluto | zdecydowanie |
| scherzando | żartobliwie |
| senza | bez |
| simile | w ten sam sposób |
| sotto voce | półgłosem |
| spianato | równo, gładko, z prostotą |
| súbito | nagle |
| secco | oschle, sucho |
| tenuto | wytrzymać |
| tranquillo | spokojnie |
| tutti | wszyscy |
| una corda | na jednej strunie [1] |
| unisono | kilka głosów śpiewa tę samą melodię |
| voce | głos |
- ↑ na fortepianie oznacza użycie lewego pedału
black jack Jerzy Wilgus imprezy katowice jade.kazimierz-dolny.pl schody SErr:128 SErr:128 fotografia ślubna
| Obowiązki pracodawcy związane z zatrudnieniem nowego pracownika |
|
Zatrudnienie nowego pracownika powoduje powstanie szeregu obowiązków po stronie pracodawcy. Mogą mieć one charakter czynności jednorazowych (związanych z nawiązywanym stosunkiem pracy) lub obowiązków stałych (obciążających pracodawcę przez cały okres pozostawania pracownika w zatrudnieniu). W niniejszym artykule zostaną omówione obowiązki pierwszego typu.
|
| Elastyczne formy zatrudnienia |
|
W przepisach prawa pracy nie funkcjonuje termin "elastyczne zatrudnienie". Określenie to jednak jest popularne w literaturze oraz wśród pracodawców i pracowników. Jest ono również przedmiotem zainteresowania Komisji Europejskiej, która promuje model flexicurity (więcej nt. modelu flexicurity: 1 (http://pl.wikipedia.org/wiki/Flexicurity), 2 (http://www.pkpplewiatan.pl/?ID=161489 article_id=190438),
3 (http://www.monitorprawapracy.pl/index.php?mod=m_aktualnosci cid=41 id=191)) rozumiany jako zintegrowana strategia równoczesnego zwiększania elastyczności i bezpieczeństwa rynku pracy. Uznaje się, iż stosowanie przez pracodawców elastycznego zatrudnienia może stanowić element wsparcia firm w czasach kryzysu.
|
| Przywrócenie do pracy |
|
Pracownik, z którym pracodawca rozwiązał za wypowiedzeniem umowę o pracę zawartą na czas nieokreślony bez uzasadnienia lub z naruszeniem innych przepisów o wypowiadaniu umów o pracę, może wystąpić do sądu z żądaniem przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach. To samo roszczenie przysługuje pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów prawa o rozwiązywaniu umów w tym trybie.
|
| Wdrażanie telepracy |
|
Szacuje się, że w Polsce zaledwie 5% zatrudnionych wykonuje pracę w formie telepracy, podczas gdy w Europie Zachodniej jest to około 11%, a w USA 30%. Czy różnica ta spowodowana jest niewiedzą, czy też zbyt skomplikowanymi przepisami, które odstraszają potencjalnie zainteresowanych pracodawców i pracowników?
|
| Outplacement - narzędzie na czas restrukturyzacji zatrudnienia |
|
Bez względu na to jak oceniamy aktualną sytuację makroekonomiczną, czy jest to w naszej ocenie globalny kryzys, recesja czy też zwykłe, cykliczne spowolnienie gospodarcze, co do jednego nie mamy żadnych wątpliwości: jesteśmy świadkami spadku popytu na pracę i w konsekwencji spadku dynamiki zatrudnienia.
|